ภาษาถิ่น หมายถึง ภาษาที่ใช้อยู่ในท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งของประเทศ ในประเทศไทยมีภาษาถิ่นอีสาน ภาษาถิ่นใต้ ภาษาถิ่นกลาง และภาษาถิ่นเหนือที่เรียกกันว่า ภาษาล้านนา ภาษาถิ่นเป็นภาษาเดียวกันกับภาษาไทย แต่มีลักษณะบางอย่างแตกต่างผิดเพี้ยนไปจากภาษากลาง และความแตกต่างนั้นมักเป็นระบบ เช่น คำที่ภาษากลาง ใช้ ร ภาษาเหนือจะเป็น ฮ เช่น คำว่า รัก เป็น ฮัก คำว่า เรือน เป็น เฮือน คำว่า ร้อง เป็น ฮ้อง เป็นต้น

ในแต่ละถิ่นอาจจะมีภาษาถิ่นย่อยลงไปอีก เช่น ในภาษาถิ่นใต้ ก็มีภาษาสงขลา ภาษานคร ภาษาตากใบ ภาษาสุราษฎร์ เป็นต้น ภาษาท้องถิ่นอีสานของประเทศไทยมีลักษณะใกล้เคียงกับภาษาที่พูดที่ใช้กันใน ประเทศลาว แต่ภาษาอีสานก็ยังถือว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษาไทย ภาษาถิ่นอีสานมีภาษาถิ่นย่อยหลายภาษา ภาษาถิ่นทุกภาษาเป็นภาษาที่สำคัญในสังคมไทย เป็นภาษาที่บันทึกเรื่องราว ประสบการณ์ และวัฒนธรรมทุกแขนงของท้องถิ่น เราจึงควรรักษาภาษาถิ่นทุกถิ่นไว้ใช้ให้ถูกต้องเพื่อเป็นสมบัติมรดกของชาติ ต่อไป

ตัวอย่าง ภาษาถิ่น

?คำสวัสดี/ทักทาย

ภาคเหนือ สวัสดีเจ้า

ภาคกลาง สวัสดี

ภาคอีสาน ไปไส

ภาคใต้ พรือ

ภาษาอังกฤษ How are you ??

?

การขยับตัว

ภาคเหนือ ขด - การขยับตัวไปด้านใดด้านหนึ่ง

ภาคกลาง เหยิบ - การขยับตัวออกไปด้านใดด้านหนึ่ง (สุโขทัย)

ภาคอีสาน ตู้ด - การขยับออกไปด้านหลังโดยไม่ยกก้น

ภาคใต้ ถด - การยกก้นขยับตัวไปด้านหน้า

แถด - การยกก้นขยับตัวไปด้านหลัง

?

ยอดเยี่ยม, ดีมาก

ภาคเหนือ ดีประล่ำประเหลือ

ภาคกลาง ว้าย ดีจริงๆ ไอ้น้อง พ่อคุณเอ๋ย ดีแท้ๆ (สุโขทัย)

ภาคอีสาน ปัดโธ่ ! ช่างแม่นเหลือใจกูแท้หนอ บ่เคยเห็นเลยพี่น้องเอ๊ย ช่างแม่นอ่อนช้อยหลายเด๊

ภาคใต้ แม่เอ๊ย แม่และ ฉาดได้แรงอกกูเกินนิ

ภาษาอังกฤษ That is great.

?

อร่อย, อร่อยมาก

ภาคเหนือ ลำแต้ แต้

ภาคกลาง แม่เจ้าโว้ย อร่อยแท้ๆ เนอะ

ภาคอีสาน แซ่บอีหลี

ภาคใต้ ฉาดเข้าลึกถึงหัวใจ ไข่เฮ้ย มึงลองแล

ภาษาอังกฤษ Delicious

?

ฟักทอง

ภาคเหนือ บะน้ำแก้ว, ฟักแก้ว

ภาคกลาง ฟักทอง

ภาคอีสาน บักอึ๊

ภาคใต้ น้ำเต้า

ภาษาอังกฤษ Pumpkin

?

ของเหลวที่ทะลักเล็ดลอดออกมา

ภาคเหนือ แฟบ

ภาคกลาง ปลิ้น

ภาคอีสาน ซอด

ภาคใต้ แพร็ด

ภาษาอังกฤษ Squirt

?

มะละกอ

ภาคเหนือ บะกล้วยแต้ด

ภาคกลาง มะละกอ

ภาคอีสาน บักหุ่ง

ภาคใต้ ลอกอ

ภาษาอังกฤษ Papaya

?

เมล็ดมะละกอ

ภาคเหนือ แก่นบะกล้วยแต้ด

ภาคกลาง เมล็ดมะละกอ

ภาคอีสาน ในบักหุ่ง

ภาคใต้ เล็ดลอกอ

?

สับปะรด

ภาคเหนือ บะขะนัด

ภาคกลาง สับปะรด

ภาคอีสาน บักนัด

ภาคใต้ ยานัด, มะลิ (ภาษาท้องถิ่น สงขลา)

ภาษาอังกฤษ Pineapple

?

ฝรั่ง

ภาคเหนือ บะแกว (ภาษาท้องถิ่น แพร่), บะหมั่น (ภาษาท้องถิ่น ลำปาง),บะกล้วยก๋า (ภาษาท้องถิ่น เชียงใหม่)

ภาคกลาง ฝรั่ง

ภาคอีสาน บักสีดา

ภาคใต้ ชมพู่

ภาษาอังกฤษ Guava

?

น้อยหน่า

ภาคเหนือ บะแน, บะนอแน

ภาคกลาง น้อยหน่า

ภาคอีสาน บักเขียบ

ภาคใต้ น้อยหน่า

ภาษาอังกฤษ Custard apple, Sugar apple

?

เม็ดมะม่วงหิมพานต์

ภาคเหนือ เม็ดบะม่วงหิมพานต์

ภาคกลาง เม็ดมะม่วงหิมพานต์

ภาคอีสาน เม็ดบักม่วง

ภาคใต้ ยาร่วง, เล็ดล่อ, หัวครก (ภาษาท้องถิ่น นครศรีธรรมราช)

กาหยู (ภาษาท้องถิ่น ระนอง), กาหยี (ภาษาท้องถิ่น ภูเก็ต)

ภาษาอังกฤษ Cashew

?

รองเท้า

ภาคเหนือ เกิบ, แคปฟองนวล (รองเท้าฟองน้ำ ภาษาท้องถิ่น น่าน)

ภาคกลาง อีัแตะ

ภาคอีสาน เกิบ

ภาคใต้ เกือก

ภาษาอังกฤษ Sandals

?

ที่มา .http://www.siamsouth.com/smf/index.php?topic=7562.0

สืบค้นเมื่อ? 17 มกราคม 2554

< ย้อนกลับ		ถัดไป >